Icyorezo cya Lassa Fever mu gihugu cya Nigeria
Muri Nigeria, icyorezo cya Lassa Fever kimaze guhitana ubuzima bw’abantu bagera ku 138 kuva mu ntangiriro z’umwaka wa 2025. Iyi mibare yatangajwe mu raporo nshya ya The Nigeria Centre for Disease Control and Prevention (NCDC), ikigo cy’igihugu gishinzwe gukumira no kurwanya indwara z’ibyorezo. Uru rugero rw’abanduye ni 19.3% by’abagera ku 717 bamaze kugaragaza ibimenyetso by’icyo cyorezo guhera mu kwezi kwa Mutarama kugeza ku matariki 15 Gicurasi 2025.
Mu gihe icyorezo cya Lassa Fever kimaze kugera mu bice bitandukanye bya Nigeria, imibare y’abishwe nayo yakomeje kwiyongera, ugereranyije n’ukwezi nk’ukwa Mutarama kugeza Gicurasi mu mwaka wa 2025 aho byageraga kuri 18.0% by’abari bamaze kwandura. Uko byagenda kose, icyorezo gikomeje kwibasira abaturage benshi, nubwo hakiri imbogamizi nyinshi mu bikorwa byo gukumira indwara.
Ubwiyongere bw’imibare y’abanduye
Muri iyo raporo, NCDC yagaragaje ko, uretse Leta ya Epi, icyorezo cya Lassa Fever cyagaragaye no mu zindi Leta enye zirimo Ondo, Bauchi, Edo, na Benue. Kugeza ubu, Leta eshatu ziri ku isonga mu gukwirakwiza iyi ndwara ni Ondo (30%), Bauchi (25%), na Taraba (16%), bigaragaza uburyo iyo ndwara ikomeje gukwirakwira mu gihugu.
Umubare munini w’abanduye n’abapfuye muri iki cyorezo uri mu rubyiruko rufite hagati y’imyaka 21 na 30, kandi ni ab’igitsina gabo benshi kurusha abagore. Ibi birerekana uburyo urubyiruko rwibasirwa n’icyo cyorezo.
Imbogamizi mu gukumira icyorezo
Ikigo cya NCDC cyatangaje ko ibibazo by’imikoranire n’inzego z’ubuzima bigikomeje kuba imbogamizi zikomeye mu rugamba rwo gukumira no kurwanya Lassa Fever. Hari ikibazo cy’abanduye batinze kugaragara, abandi bagatinya kwitabira ibitaro cyangwa ubuvuzi, nubwo bafite ibimenyetso. Ubu burwayi kandi buzakorwa nabi mu gihe amakuru ku buryo bwo gukumira no guhangana nacyo atari ku gipimo gikwiye, kandi habura ubushobozi bw’inzego z’ubuzima mu bice byakomeje kugerwamo n’indwara.
Ibimenyetso n’ingaruka za Lassa Fever
Abanduye Lassa Fever bagaragaza ibimenyetso birimo umuriro mwinshi, kuruka, kugira isesemi, kubabara mu nda, kubabara mu ngingo no mu mikaya, ndetse n’umunaniro mwinshi. Nubwo abakozi bo mu nzego z’ubuzima batigeze bandura icyo cyorezo muri iyi minsi, hakiri abandi bakozi bagera ku 22 bamaze kwandura kuva muri Mutarama 2025.
Ingamba zo kurwanya icyorezo
NCDC yatanze inama ku baturage ba Nigeria kubungabunga isuku no guhora bafite amakuru ku bimenyetso by’indwara. Abaturage basabwa kujya kwa muganga byihuse igihe bagize ibimenyetso bya Lassa Fever, kwirinda gukora ku matembabuzi y’abantu bamaze kwandura, no gukomeza gahunda zo gusukura ibice byo mu rugo n’ahandi hantu hahurira abantu benshi.
Ibi birerekana ko hakiri inzitizi mu buryo bwo gukumira icyo cyorezo, ariko hakenewe ubufatanye bw’inzego zose kugira ngo icyorezo gikomeze gucika. Ingamba zifatika, nko gukurikirana abantu bakanduye no gukumira ikwirakwira ry’indwara mu baturage, ni ingenzi mu kurinda ubuzima bw’abaturage ba Nigeria.
