Ingabo 461 za SAMIDRC zatashye zinyuze mu Rwanda nyuma yo kurangiza ubutumwa muri DRC
Kuri iki Cyumweru, tariki ya 22 Kamena 2025, ingabo 461 zari mu butumwa bw’Umuryango wa Afurika y’Amajyepfo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (SAMIDRC) zatashye zinyuze ku butaka bw’u Rwanda, nyuma yo kurangiza inshingano zazo.
Izi ngabo zaturukaga mu bihugu bibiri; 317 bakomoka muri Afurika y’Epfo naho 144 bakaba abo muri Malawi. Zambutse ku mupaka wa ‘Grande Barrière’ i Rubavu ahagana saa tatu za mu gitondo, zaherekejwe n’inzego z’umutekano z’u Rwanda, zerekeza i Kigali aho ziri bukomeze urugendo rugana muri Tanzania.
Zatashye zitwaye muri bisi 11 za RITCO, mu rwego rwo kubahiriza amasezerano y’inzibacyuho yo gucyura izi ngabo mu byiciro.
Ubutumwa bwa SAMIDRC bwatangiye mu Ukuboza 2023, bugamije gufasha ingabo za RDC mu rugamba rwazo rwo kurwanya umutwe wa AFC/M23 wari warigaruriye ibice bitandukanye by’Intara ya Kivu y’Amajyaruguru.
Ariko kuva mu mpera za Mutarama 2025, izo ngabo zahawe inshingano zatangiye gutsindwa, cyane nyuma y’uko AFC/M23 itsinze intambara mu Mujyi wa Sake ndetse no hafi ya Goma, bigatuma ubutumwa bwabo budakomeza kugira impinduka.
Inama idasanzwe yabereye muri Tanzania ku wa 8 Gashyantare 2025, yahurije hamwe abakuru b’ibihugu bya SADC n’abo muri EAC, aho hafashwe umwanzuro ko amasezerano ya politiki ari yo yonyine ashobora gukemura intambara yo mu burasirazuba bwa RDC.
Iyi nama yaje gukurikirwa n’umwanzuro wa tariki 13 Werurwe 2025, aho abakuru b’ibihugu bya SADC basabye ko ubutumwa bw’ingabo zayo buhagarikwa, ndetse gutaha kwazo gutangira gukorwa mu byiciro.
Ubusabe bwo gukoresha ikibuga cy’indege cya Goma bwaranze, kuko cyangijwe n’ingabo za Leta ya DRC mbere y’uko zihunga nyuma y’intambara. AFC/M23 yanze ko icyo kibuga gikoreshwa, isaba ko hakoreshejwe indi nzira itanyuze ku kirere.
Byaje gutuma SADC yemera gukoresha inzira yo kubutaka, isaba u Rwanda ko rwafasha ingabo zayo gutaha banyuze ku butaka bwarwo. U Rwanda rwemeye iyi nzira, kugira ngo rugire uruhare mu guharanira amahoro n’umutekano mu karere.
Gutaha kw’izi ngabo ni ikimenyetso cy’iherezo ry’ubutumwa bwa gisirikare bwari bwarashyizweho mu rwego rwo kurwanya umutwe wa AFC/M23, ariko binagaragaza ko ibibazo bya politiki n’umutekano muri DRC bikomeje gusaba ubufatanye bw’akarere n’inzira y’ibiganiro birambye.
