Ibyo utaruzi k’ubuzima bwa Bob Marley
Taliki ya 11 Gicurasi ni umunsi w’ingenzi cyane ku bakunzi ba reggae n’abemera imyemerere ya Rastafari. Niwo munsi isi yose yibuka Bob Marley, umuhanzi w’icyamamare wamenyekanishije reggae ku isi yose, akaba n’umurwanashyaka w’amahoro, uburenganzira bwa muntu n’ubwigenge bw’Abanyafurika.
Robert Nesta Marley yavukiye i Nine Mile, muri Saint Ann, Jamaica, ku itariki ya 6 Gashyantare 1945. Avuka ku mubyeyi w’umwirabura n’umubyeyi w’umuzungu, yakuriye mu buzima bugoye bw’icyaro. Mu 1963, yashinze itsinda rya The Wailers hamwe na Peter Tosh na Bunny Wailer. Iri tsinda ryaje kuba ikimenyabose, rikaba ari ryo ryatangije injyana ya reggae ku rwego mpuzamahanga.

Bob Marley yakoze indirimbo zifite ubutumwa bukomeye ku mahoro, ubumwe n’uburenganzira bwa muntu, zirimo nka “No Woman, No Cry”, “Redemption Song”, “One Love”, na “Get Up, Stand Up”. Ubutumwa bwe bwari bushingiye ku myemerere ya Rastafari, aho yagaragazaga ubusabane n’umuco wa Afurika, akamagana ubukoloni n’akarengane.
Mu 1977, Bob Marley yahuye n’ikibazo cy’uburwayi ubwo yasanze afite ibisebe ku kagombambari. Yaje gusanga ari indwara ya acral lentiginous melanoma, ubwoko bwa kanseri y’uruhu budakunze kuboneka, ariko bukaba bubi cyane. Abaganga bamugiriye inama yo gukurwaho igikumwe, ariko yanga kubikora kubera imyemerere ya Rastafari, aho gukuraho igice cy’umubiri bifatwa nk’icyaha.
Nubwo yagize imiti y’ikirenga, kanseri ye yakomeje gukura, igera mu bihaha, ubwonko n’umwijima. Yagerageje kwivuza mu bihugu bitandukanye, harimo n’u Budage, aho yivurije kwa Dr. Josef Issels. Ariko, ku itariki ya 11 Gicurasi 1981, Bob Marley yitabye Imana afite imyaka 36, aguye mu bitaro bya Cedars of Lebanon Hospital i Miami, Florida.
Hari ibihuha byagiye bivugwa ku rupfu rwa Bob Marley, birimo n’ibivuga ko yishwe n’Ikigo cy’Ubutasi cya Amerika (CIA). Ibi bivugwa byaturutse ku byatangajwe n’umuntu witwa Bill Oxley, wiyise ko yari umukozi wa CIA, wavuze ko yishe Bob Marley akoresheje inkweto zifite umusumari wanduye virusi ya kanseri.
Ariko, nta bimenyetso bifatika byemeza ibi bivugwa. Abashakashatsi n’abanditsi benshi bemeza ko urupfu rwa Bob Marley rwatewe n’indwara ya kanseri y’uruhu, nk’uko byemejwe n’abaganga bamuvuraga. Nubwo ibihuha nk’ibi bikomeza gukwirakwira, nta bimenyetso bifatika byemeza ko yishwe n’abantu cyangwa ibigo runaka.
Bob Marley yasize umurage ukomeye mu muziki n’umuco. Indirimbo ze ziracyumvwa kandi zikundwa ku isi hose, ubutumwa bwe bw’amahoro n’ubumwe bukaba bukomeje kugira ingaruka nziza ku bantu benshi. Yashyinguwe i Nine Mile, aho yavukiye, mu muhango wahuriyemo abantu benshi, harimo n’abayobozi b’igihugu cya Jamaica.
Uyu munsi, Bob Marley afatwa nk’intwari y’igihugu cya Jamaica, nubwo atarashyirwaho ku mugaragaro. Umuziki we n’ubutumwa bwe bikomeje kugira ingaruka nziza ku isi yose, by’umwihariko ku bakunzi ba reggae n’abemera imyemerere ya Rastafari.
Bob Marley yari umuhanzi w’ikirenga, umurwanashyaka w’amahoro n’uburenganzira bwa muntu, ndetse n’intwari y’umuco wa Afurika. Urupfu rwe rwatewe n’indwara ya kanseri y’uruhu, nk’uko byemejwe n’abaganga. Nubwo hari ibihuha bivuga ko yishwe n’abantu cyangwa ibigo runaka, nta bimenyetso bifatika byemeza ibyo bivugwa. Umurage we ukomeje kubaho binyuze mu ndirimbo ze, ubutumwa bwe n’ingaruka nziza yagize ku isi yose.




